Weldon Seed Pvt LtdWeldon Seed Pvt LtdPackage and Practices – Long Melon (Kakri)
Long melon prefers a warm and humid climate. The ideal temperature for growth is 25–32°C. Frost, cold winds, and very high temperature above 40°C affect growth and fruit quality.
It grows best in well-drained sandy loam soil rich in organic matter. The ideal soil pH is 6.0–7.0. Avoid saline and waterlogged soils.
Prepare the field by 2–3 ploughings followed by leveling. Add 20–25 tons FYM per hectare during final land preparation. Prepare ridges, furrows, or raised beds for sowing.
Use 4-5 kg seeds per hectare depending on spacing and variety.
Treat seeds with Carbendazim or Trichoderma @ 2 g/kg to protect from soil-borne diseases and improve germination.
Sow seeds on raised beds or ridges. Plant 2–3 seeds per hill and thin later to 1–2 healthy plants after germination.
Maintain spacing of 1.5–2.0 m × 0.6–0.75 m depending on vine length and soil type.
Long melon requires regular and light irrigation.
Harvest fruits when they reach full size, are tender, green, and have shiny skin. Harvesting is usually done 8–12 times depending on variety and growth conditions.
Under good management, long melon yields 15-20 tons per hectare. High-performing hybrids can give 25-30 tons/ha.
Disclaimer :
The package of practices for our products is based on field trials. Performance may vary in different geographical locations.
खेती के तरीके और अभ्यास – लंबा खरबूजा (ककड़ी)
1. *जलवायु की आवश्यकता*
लंबे खरबूजे को गर्म और आर्द्र जलवायु पसंद होती है। इसके विकास के लिए आदर्श तापमान 25–32°C है। पाला, ठंडी हवाएँ और 40°C से अधिक बहुत ज़्यादा तापमान इसके विकास और फल की गुणवत्ता पर बुरा असर डालते हैं।
2. *मिट्टी की आवश्यकता*
यह सबसे अच्छी तरह से जल-निकास वाली रेतीली दोमट मिट्टी में उगता है, जिसमें जैविक पदार्थ भरपूर मात्रा में हों। मिट्टी का आदर्श pH मान 6.0–7.0 होता है। खारी और जल-जमाव वाली मिट्टी से बचें।
3. *खेत की तैयारी*
खेत को 2–3 बार जोतकर और फिर समतल करके तैयार करें। खेत की अंतिम तैयारी के समय प्रति हेक्टेयर 20–25 टन गोबर की खाद (FYM) डालें। बुवाई के लिए मेड़ें, नालियाँ या ऊँची क्यारियाँ तैयार करें।
4. *बुवाई का समय*
• फरवरी–मार्च
5. *बीज की दर*
पौधों के बीच की दूरी और किस्म के आधार पर प्रति हेक्टेयर 4-5 किलोग्राम बीज का उपयोग करें।
6. *बीज उपचार*
मिट्टी से होने वाली बीमारियों से बचाने और अंकुरण को बेहतर बनाने के लिए बीजों को कार्बेंडाज़िम या ट्राइकोडर्मा से 2 ग्राम/किलोग्राम की दर से उपचारित करें।
7. *बुवाई की विधि*
बीजों को ऊँची क्यारियों या मेड़ों पर बोएँ। प्रति स्थान (hill) 2–3 बीज बोएँ और अंकुरण के बाद, जब पौधे थोड़े बड़े हो जाएँ, तो उनमें से कमज़ोर पौधों को हटाकर 1–2 स्वस्थ पौधे रहने दें।
8. *दूरी*
बेल की लंबाई और मिट्टी के प्रकार के आधार पर पौधों के बीच 1.5–2.0 मीटर × 0.6–0.75 मीटर की दूरी बनाए रखें।
9. *सिंचाई*
लंबे खरबूजे को नियमित और हल्की सिंचाई की आवश्यकता होती है।
• मिट्टी में नमी बनाए रखें, लेकिन पानी का जमाव न होने दें।
• बेहतर विकास और पानी के कुशल उपयोग के लिए ड्रिप सिंचाई का उपयोग करें।
• फल लगने के समय ज़्यादा सिंचाई करने से बचें, ताकि फल फटने और उनका स्वाद खराब होने से बचाया जा सके।
10. *खाद और उर्वरक*
• गोबर की खाद (FYM): 20–25 टन/हेक्टेयर
• बुवाई के समय की खुराक (Basal Dose): 40 किलोग्राम N + 40 किलोग्राम P₂O₅ + 30–40 किलोग्राम K₂O/हेक्टेयर
• ऊपरी खुराक (Top Dressing): बेल के विकास और फल लगने के समय 40 किलोग्राम नाइट्रोजन।
11. *खेत की देखभाल के अन्य कार्य*
• समय पर निराई-गुड़ाई करके खेत को खरपतवारों से मुक्त रखें। • पौधों को ज़मीन में मज़बूती से टिकाए रखने के लिए हल्की गुड़ाई करके मिट्टी चढ़ाएँ।
• पुआल या प्लास्टिक से मल्चिंग करने से नमी बनी रहती है और खरपतवार नहीं उगते।
• बेलों को मेड़ों के सहारे ऊपर चढ़ाने से फलों का आकार और गुणवत्ता बेहतर होती है।
12. *पौधों की सुरक्षा*
• कीट-पतंगे:
• फल मक्खी (Fruit Fly): फेरोमोन ट्रैप का इस्तेमाल करें और कीट-ग्रस्त फलों को हटा दें।
• एफिड्स और सफ़ेद मक्खी: नीम-आधारित स्प्रे या सुझाए गए कीटनाशकों का इस्तेमाल करें।
• रोग:
• पाउडरी मिल्ड्यू: सल्फर या उपयुक्त फफूंदनाशक का इस्तेमाल करें।
• डाउनी मिल्ड्यू: हवा के आवागमन का उचित प्रबंध करें और बचाव के लिए फफूंदनाशक का स्प्रे करें।
• एन्थ्रेक्नोज़: रोग-ग्रस्त पत्तियों को हटा दें और सुझाए गए फफूंदनाशक का स्प्रे करें।
13. *कटाई*
फलों की कटाई तब करें जब वे पूरी तरह से बड़े हो जाएँ, कोमल हों, हरे हों और उनकी ऊपरी त्वचा चमकदार हो। फलों की कटाई आमतौर पर किस्म और विकास की परिस्थितियों के आधार पर 8–12 बार की जाती है।
14. *पैदावार*
उचित प्रबंधन के तहत, लंबे खरबूजे (Long Melon) की पैदावार 15-20 टन प्रति हेक्टेयर होती है। अधिक पैदावार देने वाली हाइब्रिड किस्में 25-30 टन/हेक्टेयर तक पैदावार दे सकती हैं।
अस्वीकरण (Disclaimer):
हमारे उत्पादों के लिए सुझाई गई कृषि पद्धतियाँ (Package of Practices) खेतों में किए गए परीक्षणों पर आधारित हैं। अलग-अलग भौगोलिक स्थानों में परिणामों में भिन्नता हो सकती है।
ਪੈਕੇਜ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ – ਲੰਬਾ ਖਰਬੂਜਾ (ਕਾਕਰੀ)
1. *ਜਲਵਾਯੂ ਦੀ ਲੋੜ*
ਲੰਬਾ ਖਰਬੂਜਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲਾ ਜਲਵਾਯੂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਧੇ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਤਾਪਮਾਨ 25-32°C ਹੈ। ਠੰਡ, ਠੰਡੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ, ਅਤੇ 40°C ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2. *ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਲੋੜ*
ਇਹ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚੰਗੀ ਨਿਕਾਸ ਵਾਲੀ ਰੇਤਲੀ ਦੋਮਟ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਦਰਸ਼ ਮਿੱਟੀ pH 6.0-7.0 ਹੈ। ਖਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਚੋ।
3. *ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ*
ਖੇਤ ਨੂੰ 2-3 ਵਾਰ ਵਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੱਧਰ ਕਰੋ। ਅੰਤਿਮ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 20-25 ਟਨ ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ ਪਾਓ। ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਛੱਜੇ, ਖੱਡਾਂ ਜਾਂ ਉੱਚੇ ਹੋਏ ਬੈੱਡ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।
4. *ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ*
• ਫਰਵਰੀ-ਮਾਰਚ
5. *ਬੀਜ ਦਰ*
ਫਾਸਲੇ ਅਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 4-5 ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਵਰਤੋ।
6. *ਬੀਜ ਦਾ ਇਲਾਜ*
ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਉਗਣ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਕਾਰਬੈਂਡਾਜ਼ਿਮ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ @ 2 ਗ੍ਰਾਮ/ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰੋ।
7. *ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਤਰੀਕਾ*
ਉੱਭੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬੈੱਡਾਂ ਜਾਂ ਛੱਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਬੀਜ ਬੀਜੋ। ਪ੍ਰਤੀ ਪਹਾੜੀ 2-3 ਬੀਜ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਉਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1-2 ਸਿਹਤਮੰਦ ਪੌਦਿਆਂ ਤੱਕ ਪਤਲਾ ਕਰੋ।
8. *ਫਾਸਲਾ*
ਵੇਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 1.5-2.0 ਮੀਟਰ × 0.6-0.75 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।
9. *ਸਿੰਜਾਈ*
ਲੰਬੇ ਖਰਬੂਜੇ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
• ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਨਮੀ ਰੱਖੋ ਪਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਖੜੋਤ ਤੋਂ ਬਚੋ।
• ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤੁਪਕਾ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
• ਫਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਿੰਚਾਈ ਤੋਂ ਬਚੋ ਤਾਂ ਜੋ ਫਟਣ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
10. *ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਾਦ*
• ਰੂੜੀ ਦੀ ਖਾਦ: 20-25 ਟਨ/ਹੈਕਟੇਅਰ
• ਮੂਲ ਖੁਰਾਕ: 40 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ + 40 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਫਾਸਫੋਰਸ ਓ + 30-40 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ K₂O/ਹੈਕਟੇਅਰ
• ਟਾਪ ਡਰੈਸਿੰਗ: ਵੇਲਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਫਲ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ 40 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ।
11. *ਅੰਤਰ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਜ*
• ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਦੀਨਾਂ ਅਤੇ ਗੋਡੀ ਨਾਲ ਖੇਤ ਨੂੰ ਨਦੀਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰੱਖੋ।
• ਬਿਹਤਰ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਲਈ ਹਲਕਾ ਮਿੱਟੀ-ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੋ।
• ਤੂੜੀ ਜਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲ ਮਲਚਿੰਗ ਨਮੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
• ਵੇਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਨਾਲ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12. *ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ*
• ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ:
• ਫਲਾਂ ਦੀ ਮੱਖੀ: ਫੇਰੋਮੋਨ ਟ੍ਰੈਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਓ।
• ਐਫੀਡ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ: ਨਿੰਮ-ਅਧਾਰਤ ਸਪਰੇਅ ਜਾਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
• ਬਿਮਾਰੀਆਂ:
• ਪਾਊਡਰਰੀ ਫ਼ਫ਼ੂੰਦੀ: ਸਲਫਰ ਜਾਂ ਢੁਕਵੀਂ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਲਗਾਓ।
• ਡਾਊਨੀ ਫ਼ਫ਼ੂੰਦੀ: ਹਵਾਦਾਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਵਾਲੇ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।
• ਐਂਥ੍ਰੈਕਨੋਜ਼: ਸੰਕਰਮਿਤ ਪੱਤੇ ਹਟਾਓ ਅਤੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।
13. *ਕਟਾਈ*
ਫਲ ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਆਕਾਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਰਮ, ਹਰੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਮੜੀ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਰੋ। ਕਟਾਈ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 8-12 ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
14. *ਉਪਜ*
ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਧੀਨ, ਲੰਬੇ ਖਰਬੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ 15-20 ਟਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 25-30 ਟਨ/ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬੇਦਾਅਵਾ:
ਸਾਡੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਖੇਤ ਦੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
પેકેજ અને પદ્ધતિઓ – લાંબા તરબૂચ (કાકરી)
૧. *આબોહવાની જરૂરિયાત*
લાંબા તરબૂચ ગરમ અને ભેજવાળી આબોહવા પસંદ કરે છે. વૃદ્ધિ માટે આદર્શ તાપમાન ૨૫-૩૨° સે. છે. હિમ, ઠંડા પવનો અને ૪૦° સે. થી વધુ તાપમાન વૃદ્ધિ અને ફળની ગુણવત્તાને અસર કરે છે.
૨. *જમીનની જરૂરિયાત*
તે કાર્બનિક પદાર્થોથી ભરપૂર સારી રીતે પાણી નિતારેલી રેતાળ લોમ જમીનમાં શ્રેષ્ઠ રીતે ઉગે છે. આદર્શ માટીનો pH ૬.૦-૭.૦ છે. ખારાશ અને પાણી ભરાયેલી જમીન ટાળો.
૩. *જમીનની તૈયારી*
ખેતરને ૨-૩ ખેડાણ કરીને તૈયાર કરો અને ત્યારબાદ સમતળીકરણ કરો. અંતિમ જમીનની તૈયારી દરમિયાન પ્રતિ હેક્ટર ૨૦-૨૫ ટન ખાતર ઉમેરો. વાવણી માટે પટ્ટાઓ, ચાસ અથવા ઉંચા પથારી તૈયાર કરો.
૪. *વાવણીનો સમય*
• ફેબ્રુઆરી-માર્ચ
૫. *બીજ દર*
અંતરા અને વિવિધતાના આધારે પ્રતિ હેક્ટર ૪-૫ કિલો બીજ વાવો.
૬. *બીજ માવજત*
માટીજન્ય રોગોથી બચાવવા અને અંકુરણ સુધારવા માટે બીજને કાર્બેન્ડાઝીમ અથવા ટ્રાઇકોડર્મા @ ૨ ગ્રામ/કિલોગ્રામના દરે માવજત કરો.
૭. *વાવણીની પદ્ધતિ*
ઉભા પથારી અથવા ઢાળ પર બીજ વાવો. દરેક ટેકરી પર ૨-૩ બીજ વાવો અને અંકુરણ પછી ૧-૨ સ્વસ્થ છોડ પાતળા કરો.
૮. *અંતર*
વેલાની લંબાઈ અને જમીનના પ્રકાર પર આધાર રાખીને ૧.૫-૨.૦ મીટર × ૦.૬-૦.૭૫ મીટરનું અંતર રાખો.
૯. *સિંચાઈ*
લાંબા તરબૂચ માટે નિયમિત અને હળવી સિંચાઈની જરૂર પડે છે.
• જમીન ભેજવાળી રાખો પરંતુ પાણી સ્થિર થવાનું ટાળો.
• સારી વૃદ્ધિ અને કાર્યક્ષમ પાણીના ઉપયોગ માટે ટપક સિંચાઈનો ઉપયોગ કરો.
• ફળ આવતાં સમયે વધુ પડતી સિંચાઈ ટાળો જેથી તિરાડ અને ખરાબ સ્વાદ ટાળી શકાય.
૧૦. *ખાતર અને ખાતર*
• ખાતર: ૨૦-૨૫ ટન/હેક્ટર
• મૂળ માત્રા: ૪૦ કિલો નાઈટ્રોજન + ૪૦ કિલો ફોસ્ફરસ + ૩૦-૪૦ કિલો કોહવાણ/હેક્ટર
• ટોપ ડ્રેસિંગ: વેલાના વિકાસ અને ફળ બેસવાના તબક્કામાં ૪૦ કિલો નાઈટ્રોજન.
૧૧. *આંતર-ઉછેર કામગીરી*
• સમયસર નીંદણ અને ખોદકામ કરીને ખેતરને નીંદણમુક્ત રાખો.
• છોડને વધુ સારી રીતે લંગરવા માટે હળવી માટીની વ્યવસ્થા કરો.
• સ્ટ્રો અથવા પ્લાસ્ટિકથી મલ્ચિંગ ભેજ બચાવવા અને નીંદણને દબાવવામાં મદદ કરે છે.
• પટ્ટાઓ સાથે વેલાને ખેડવાથી ફળનો આકાર અને ગુણવત્તા સુધરે છે.
૧૨. *છોડ સંરક્ષણ*
• જંતુનાશકો:
• ફળની માખી: ફેરોમોન ટ્રેપનો ઉપયોગ કરો અને ઉપદ્રવિત ફળો દૂર કરો.
એફિડ અને સફેદ માખી: લીમડા આધારિત સ્પ્રે અથવા ભલામણ કરેલ જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરો.
• રોગો:
• પાવડરી માઇલ્ડ્યુ: સલ્ફર અથવા યોગ્ય ફૂગનાશકોનો ઉપયોગ કરો.
• તરબૂચ: હવાની અવરજવર સુનિશ્ચિત કરો અને નિવારક ફૂગનાશકોનો છંટકાવ કરો.
• એન્થ્રેકનોઝ: ચેપગ્રસ્ત પાંદડા દૂર કરો અને ભલામણ કરેલ ફૂગનાશકનો છંટકાવ કરો.
૧૩. *લણણી*
જ્યારે ફળો પૂર્ણ કદમાં પહોંચે, કોમળ, લીલા અને ચમકદાર છાલવાળા હોય ત્યારે કાપણી કરો. વિવિધતા અને વૃદ્ધિની સ્થિતિના આધારે લણણી સામાન્ય રીતે ૮-૧૨ વખત કરવામાં આવે છે.
૧૪. *ઉપજ*
સારા સંચાલન હેઠળ, લાંબા તરબૂચ પ્રતિ હેક્ટર ૧૫-૨૦ ટન ઉપજ આપે છે. ઉચ્ચ પ્રદર્શન કરનારા હાઇબ્રિડ ૨૫-૩૦ ટન/હેક્ટર આપી શકે છે.
અસ્વીકરણ:
અમારા ઉત્પાદનો માટે પદ્ધતિઓનું પેકેજ ક્ષેત્ર પરીક્ષણો પર આધારિત છે. વિવિધ ભૌગોલિક સ્થળોએ પ્રદર્શન અલગ અલગ હોઈ શકે છે.
চাষপদ্ধতি ও পরিচর্যা – লম্বা শসা (কাকড়ি)
1. *জলবায়ুগত প্রয়োজনীয়তা*
লম্বা শসা উষ্ণ ও আর্দ্র জলবায়ু পছন্দ করে। এর বৃদ্ধির জন্য আদর্শ তাপমাত্রা হলো ২৫–৩২°C। তুষারপাত, শীতল বাতাস এবং ৪০°C-এর বেশি অত্যধিক তাপমাত্রা গাছের বৃদ্ধি ও ফলের গুণমানকে ক্ষতিগ্রস্ত করে।
2. *মাটির প্রয়োজনীয়তা*
জৈব পদার্থ সমৃদ্ধ এবং সুনিষ্কাশিত দোআঁশ মাটিতে এটি সবচেয়ে ভালো জন্মায়। মাটির আদর্শ pH মাত্রা হলো ৬.০–৭.০। লবণাক্ত এবং জলাবদ্ধ মাটি পরিহার করুন।
3. *জমি তৈরি*
২–৩ বার লাঙল দিয়ে জমি চাষ করুন এবং এরপর মই দিয়ে সমান করে নিন। জমি তৈরির শেষ পর্যায়ে প্রতি হেক্টরে ২০–২৫ টন গোবর সার (FYM) প্রয়োগ করুন। বীজ বপনের জন্য উঁচু বেড, নালা বা আইল তৈরি করুন।
4. *বীজ বপনের সময়*
• ফেব্রুয়ারি–মার্চ মাস।
5. *বীজের হার*
গাছের দূরত্ব এবং জাতের ওপর ভিত্তি করে প্রতি হেক্টরে ৪–৫ কেজি বীজ ব্যবহার করুন।
6. *বীজ শোধন*
মাটিবাহিত রোগ থেকে রক্ষা পেতে এবং বীজের অঙ্কুরোদগম ক্ষমতা বাড়াতে প্রতি কেজি বীজের সাথে ২ গ্রাম হারে কার্বেন্ডাজিম (Carbendazim) অথবা ট্রাইকোডার্মা (Trichoderma) মিশিয়ে বীজ শোধন করে নিন।
7. *বীজ বপন পদ্ধতি*
উঁচু বেড বা আইলের ওপর বীজ বপন করুন। প্রতি গর্তে (hill) ২–৩টি করে বীজ রোপণ করুন এবং অঙ্কুরোদগমের পর চারা কিছুটা বড় হলে দুর্বল চারাগুলো তুলে ফেলে প্রতি গর্তে ১–২টি সুস্থ চারা রেখে দিন।
8. *চারা রোপণের দূরত্ব*
গাছের লতার দৈর্ঘ্য এবং মাটির ধরনের ওপর ভিত্তি করে চারাগুলোর মধ্যে ১.৫–২.০ মিটার × ০.৬–০.৭৫ মিটার দূরত্ব বজায় রাখুন।
9. *সেচ*
লম্বা শসা চাষে নিয়মিত ও হালকা সেচের প্রয়োজন হয়।
• মাটিতে আর্দ্রতা বজায় রাখুন, তবে জমিতে পানি জমে থাকতে দেবেন না।
• গাছের উন্নত বৃদ্ধি এবং পানির সাশ্রয়ী ব্যবহারের জন্য ‘ড্রিপ সেচ’ (drip irrigation) পদ্ধতি ব্যবহার করুন।
• ফল ধরার পর্যায়ে অতিরিক্ত সেচ দেওয়া থেকে বিরত থাকুন; অন্যথায় ফল ফেটে যেতে পারে বা ফলের স্বাদ নষ্ট হয়ে যেতে পারে।
10. *সার ও পুষ্টি ব্যবস্থাপনা*
• গোবর সার (FYM): ২০–২৫ টন/হেক্টর।
• ভিত্তি সার (Basal Dose): ৪০ কেজি নাইট্রোজেন (N) + ৪০ কেজি ফসফরাস (P₂O₅) + ৩০–৪০ কেজি পটাশ (K₂O) প্রতি হেক্টরে।
• উপরি প্রয়োগ (Top Dressing): গাছের লতা বৃদ্ধি এবং ফল ধরার পর্যায়ে ৪০ কেজি নাইট্রোজেন প্রয়োগ করুন।
11. *আন্তঃপরিচর্যা*
• সময়মতো আগাছা দমন ও নিড়ানি দিয়ে জমি আগাছামুক্ত রাখুন। • গাছের মজবুত অবস্থানের জন্য গোড়ায় হালকা মাটি তুলে দিন (earthing-up)।
• খড় বা প্লাস্টিক দিয়ে মালচিং করলে মাটির আর্দ্রতা বজায় থাকে এবং আগাছা দমন করা সহজ হয়।
• আইল বা উঁচু সারির (ridges) ওপর দিয়ে লতাগুলোকে বিন্যস্ত বা ছড়িয়ে দিলে ফলের আকৃতি ও গুণমান উন্নত হয়।
12. *গাছ সংরক্ষণ*
• পোকা-মাকড়:
• ফল ছিদ্রকারী মাছি (Fruit Fly): ফেরোমন ফাঁদ ব্যবহার করুন এবং আক্রান্ত ফলগুলো সরিয়ে ফেলুন।
• জাব পোকা ও সাদা মাছি (Aphids & Whiteflies): নিম-ভিত্তিক স্প্রে বা অনুমোদিত কীটনাশক ব্যবহার করুন।
• রোগবালাই:
• পাউডারি মিলডিউ: সালফার বা উপযুক্ত ছত্রাকনাশক প্রয়োগ করুন।
• ডাউনি মিলডিউ: জমিতে পর্যাপ্ত বাতাস চলাচলের ব্যবস্থা রাখুন এবং প্রতিরোধমূলক ছত্রাকনাশক স্প্রে করুন।
• অ্যানথ্রাকনোজ: আক্রান্ত পাতাগুলো সরিয়ে ফেলুন এবং অনুমোদিত ছত্রাকনাশক স্প্রে করুন।
13. *ফসল সংগ্রহ*
ফলগুলো পূর্ণ আকার ধারণ করলে, এবং যখন সেগুলো কচি, সবুজ ও চকচকে খোসাযুক্ত থাকে, তখন ফসল সংগ্রহ করুন। জাত এবং বেড়ে ওঠার পরিবেশের ওপর ভিত্তি করে সাধারণত ৮ থেকে ১২ বার ফসল সংগ্রহ করা হয়ে থাকে।
14. *ফলন*
সঠিক ব্যবস্থাপনার অধীনে, লম্বা শসা (Long melon) প্রতি হেক্টরে ১৫-২০ টন ফলন দিয়ে থাকে। অধিক ফলনশীল হাইব্রিড জাতগুলো হেক্টর প্রতি ২৫-৩০ টন পর্যন্ত ফলন দিতে পারে।
দাবিত্যাগ (Disclaimer):
আমাদের পণ্যগুলোর জন্য নির্দেশিত চাষাবাদ পদ্ধতি বা ‘প্যাকেজ অফ প্র্যাকটিসেস’ মাঠ পর্যায়ের পরীক্ষার ফলাফলের ওপর ভিত্তি করে প্রণীত। বিভিন্ন ভৌগোলিক অবস্থানে বা ভিন্ন ভিন্ন পরিবেশে এর কার্যকারিতা বা ফলন ভিন্ন হতে পারে।
ପ୍ୟାକେଜ୍ ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସ – ଲମ୍ବା ତରଭୁଜ (କାକ୍ରି)
୧. *ଜଳବାୟୁ ଆବଶ୍ୟକତା*
ଲମ୍ବା ତରଭୁଜ ଉଷ୍ମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ ପସନ୍ଦ କରେ। ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ତାପମାତ୍ରା ୨୫-୩୨° ସେଲ୍ସିୟସ୍। ତୁଷାରପାତ, ଥଣ୍ଡା ପବନ ଏବଂ ୪୦° ସେଲ୍ସିୟସ୍ ରୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଫଳର ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।
୨. *ମାଟିର ଆବଶ୍ୟକତା*
ଏହା ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଲ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ହୋଇଥିବା ବାଲିଆ ଦୋରସା ମାଟିରେ ଭଲ ଭାବରେ ବଢ଼ିଥାଏ। ଆଦର୍ଶ ମାଟିର pH ହେଉଛି ୬.୦-୭.୦। ଲୁଣିଆ ଏବଂ ଜଳବନ୍ଦୀ ମାଟିକୁ ଏଡାନ୍ତୁ।
୩. *ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି*
୨-୩ ଥର ହଳ କରି କ୍ଷେତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସମତଳ କରନ୍ତୁ। ଶେଷ ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ ୨୦-୨୫ ଟନ୍ ଏଫୱାଇଏମ୍ ଯୋଡନ୍ତୁ। ବିହନ ପାଇଁ ଧାର, ଖାଲ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ବେଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।
୪. *ବପନ ସମୟ*
• ଫେବୃଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ
୫. *ବିହନ ହାର*
ବ୍ୟବଧାନ ଏବଂ ପ୍ରକାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ପ୍ରତି ହେକ୍ଟରରେ ୪-୫ କିଲୋଗ୍ରାମ ବିହନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
6. *ବିହନ ଚିକିତ୍ସା*
ମାଟି ବାହିତ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଅଙ୍କୁର ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ 2 ଗ୍ରାମ/କିଲୋଗ୍ରାମ କାର୍ବେଣ୍ଡାଜିମ୍ କିମ୍ବା ଟ୍ରାଇକୋଡର୍ମା ସହିତ ବିହନକୁ ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତୁ।
7. *ବୁଣାର ପଦ୍ଧତି*
ଉଚ୍ଚ ବେଡ୍ କିମ୍ବା ଧାରରେ ବିହନ ବୁଣନ୍ତୁ। ପ୍ରତି ପାହାଡ଼ରେ 2-3 ବିହନ ଲଗାନ୍ତୁ ଏବଂ ଅଙ୍କୁର ବୃଦ୍ଧି ପରେ 1-2ଟି ସୁସ୍ଥ ଗଛ ଲଗାନ୍ତୁ।
8. *ବ୍ୟବଧାନ*
ଲତାର ଲମ୍ବ ଏବଂ ମାଟିର ପ୍ରକାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି 1.5-2.0 ମିଟର × 0.6-0.75 ମିଟର ବ୍ୟବଧାନ ବଜାୟ ରଖନ୍ତୁ।
9. *ଜଳସେଚନ*
ଲମ୍ବା ଖରବୁଜ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଏବଂ ହାଲୁକା ଜଳସେଚନ ଆବଶ୍ୟକ।
• ମାଟିକୁ ଆର୍ଦ୍ର ରଖନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ପାଣି ଜମି ରହିବାକୁ ଏଡାନ୍ତୁ।
• ଭଲ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦକ୍ଷ ଜଳ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଡ୍ରିପ୍ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
• ଫଳ ଧରିବା ସମୟରେ ଅଧିକ ଜଳସେଚନ ଏଡାନ୍ତୁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଫାଟିବା ଏବଂ ଖରାପ ସ୍ୱାଦକୁ ରୋକିବାକୁ ହେବ।
୧୦. *ସାର ଏବଂ ସାର*
• ଫାଇବର: ୨୦-୨୫ ଟନ୍/ହେକ୍ଟର
• ମୂଳ ମାତ୍ରା: ୪୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ + ୪୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଫସଫାଦୂଷ + ୩୦-୪୦ କିଲୋଗ୍ରାମ K₂O/ହେକ୍ଟର
• ଟପ୍ ଡ୍ରେସିଂ: ଲତା ବିକାଶ ଏବଂ ଫଳ ସ୍ଥିର ହେବା ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୪୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍।
୧୧. *ଆନ୍ତଃକୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ*
• ସମୟାନୁସାରେ ଘାସ ଏବଂ କୋଦାଳ ସହିତ କ୍ଷେତକୁ ଘାସମୁକ୍ତ ରଖନ୍ତୁ।
• ଭଲ ଗଛ ଆଙ୍କରେଜ୍ ପାଇଁ ହାଲୁକା ଆର୍ଥିଂ-ଅପ୍ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
• ନଡ଼ା କିମ୍ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସହିତ ମଲ୍ଚିଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଘାସ ଦମନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
• ଧାର ସହିତ ଲତାକୁ ତାଲିମ ଦେବା ଫଳ ଆକାର ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା ଉନ୍ନତ କରେ।
୧୨. *ଉଦ୍ଭିଦ ସୁରକ୍ଷା*
କୀଟପତଙ୍ଗ:
• ଫଳ ମାଛି: ଫେରୋମୋନ୍ ଫାଶ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସଂକ୍ରମିତ ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ଅପସାରଣ କରନ୍ତୁ।
• ଏଫଡ୍ ଏବଂ ଧଳାମାଛି: ନିମ୍-ଆଧାରିତ ସ୍ପ୍ରେ କିମ୍ବା ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
• ରୋଗ:
• ପାଉଡର ମିଲ୍ଡିଉ: ସଲଫର୍ କିମ୍ବା ଉପଯୁକ୍ତ କବକନାଶକ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
• ଡାଉନି ମିଲଡିଉ: ବାୟୁଚଳନ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧକ କବକନାଶକ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ।
• ଆନ୍ଥ୍ରାକନୋଜ୍: ସଂକ୍ରମିତ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରି ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଥିବା କବକନାଶକ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ।
୧୩. *ଅମଳ*
ଫଳଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଅମଳ କରନ୍ତୁ, କୋମଳ, ସବୁଜ ଏବଂ ଚମକଦାର ଛାଲ ହୋଇଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ୮-୧୨ ଥର ଅମଳ କରାଯାଏ।
୧୪. *ଅମଳ*
ଉତ୍ତମ ପରିଚାଳନା ଅଧୀନରେ, ଲମ୍ବା ଖରବୁଜ ହେକ୍ଟର ପ୍ରତି ୧୫-୨୦ ଟନ୍ ଅମଳ କରେ। ଉଚ୍ଚ-କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ୨୫-୩୦ ଟନ୍ / ହେକ୍ଟର ଦେଇପାରେ।
ଅସ୍ୱୀକାର:
ଆମର ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକର ପ୍ୟାକେଜ୍ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ବିଭିନ୍ନ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥାନରେ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।
Description and illustrations appearing on this pouch represent our product as is our trials. Appearance and performance may vary in different geographical locations and different growing conditions. The seeds in this pouch should be sown or planted as per the prescribed guidelines/advice of the concerned regional farmer's advisory body. In case of breach of any of the terms the producers/dealer/supplier shall not be held liable.
We are here to help you with the best seeds for your farming success.